Geri Dönüş    

A.Ü. Tıp Fakültesi
Prof.Dr. Recep Akdur, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı, Halk Sağlığı

Türkiye'de,  son elli yılda hastalık ve ölüm tablolarında yaşanan değişimi özetleyen  yazılı açıklamam  yazılı basında ve digital ortamlarda yer buldu. Açıklamanın orijnalini aşağıya koydum

   

TÜRKİYE’DE HASTALIK TABLOLARI  HIZLA DEĞİŞİYOR

 

-Son elli yılda, Türkiye’de  hastalık tabloları tamamen değişti

-Hastalık ve ölüm tabloları incelendiğinde Türkiye’de hastalık tablolarının tamamen değiştiği görülüyor.

-Geçmişte Türkiye’de salgın korkusunun adı; kızamık, boğmaca, sıtma, tüberküloz, iken, günümüzdeki salgın korkumuzun adı tamamen değişti ve tabloya  AIDS, Hepatit, Kuş Gribi ve  Kırım Kongo  Ateşi  hakim oldu.

 

Türkiye’de son elli yılın hastalık tabloları incelendiğinde, bundan otuz yıl öncesine kadar zatürre, sıtma, tüberküloz, kızamık ve ishalle seyreden hastalıklar gibi enfeksiyon hastalıkları ilk on sıraya giren hastalıklar içinde sayılırken günümüzde ilk on sıraya giren hastalıklar içinde  bu  bulaşıcı hastalıkların adı bile geçmiyor.   

Günümüzde hastalıkların ilk on sırasında; kalp-damar hastalıkları özellikle  hipertansiyon ve damar setliği, kanser,  metabolik sendrom, obezite yaşlılık sorunları ve kazalar gibi sorunlar ön plana çıktı. Gerek hastalıklar e gerekse ölümler açısından tabloya bu hastalıklar hakim oldu.

 

 Bundan kırk elli yıl önce bulaşıcı hastalıkları denildiğinde Türkiye’de;difteri, boğmaca tetanos, kızamık, kolera, dizanteri gibi hastalıklar akla gelmekte ve tabloya bu hastalıklar hakim olmakta idi. Çoğu aşı ile korunabilen bu hastalıkların  artık adı bile anılmıyor ve neredeyse sahneden  tamamen silindi. Günümüzde  bulaşıcı hastalıklar denildiğinde AIDS, Kırım Kongo Ateşi, Sars, kuş gribi gibi yeni enfeksiyon hastalıkları akla gelmekte ve tabloya tamamen bu hastalıklar hakim oldu.

 

-Eskiden tabloya bebek ölümleri hakimdi  şimdi yaşlı ölümleri hakim

Bundan elli yıl önce ölümler içinde genç yaş ölümleri özellikle de bebek ölümleri tabloya hakim iken artık günümüzde  yaşlı ölümleri tabloya hakim oldu. Geçmişte bebek ölümler içinde  zatürree ve ishal ölümleri önemli bir paya sahip iken artık günümüzde bu nedenlerle ölümler azaldı yerini yeni doğan  ve doğumdan gelen anomalilere bağlı ölümler tabloya hakim olmaya başladı.

Eskiden erişkin ölümlerini en önemli nedenler arasında  tüberküloz , zatürree önemli bir yer alırken günümüzde erişkin ölümlerinin en önemli nedeni kalp-damar hastalıkları, kanser ve kazalardır. Ölüm nedenleri içinde enfeksiyon ölümleri sahneden çekilerken  tabloya  kalp damar hastalıkları ve kanser hakim olmaya başladı.

 

Türkiye’de, bundan elli yıl öncesine göre çok daha düşük bir kaba ölüm hızı var. Bu azalma çocuk ve genç nesil ölümleri bölümünde ol­maktadır. Özellikle beş yaş altı, yani çocuk ve bebek ölümlerinin önlenmesine bağlı.Buna karşılık yaşlı ölümleri başka bir söylemle  65 yaş üstü  grubu ölümlerini  tüm ölümler içindeki payı  hızla artıyor.

 

Ölüm tablolarındaki temel değişikliklerden biri de ölüm nedenle­rinde meydana gelmektedir. Geçmişte enfeksiyon hastalıkları ve benzeri önlenebilir nedenlerle meydana gelen ölümler  tüm ölümler içinde önemli bir paya sahip iken, bu pay hızla azalmıştır. Buna karşılık kalp damar hastalıları, kanser ve kazalar gibi nedenlerle ölümlerin tüm ölümler içindeki payı hızla artmaktadır.